BHXH, BHYT đối với cán bộ không chuyên trách tại xã, phường: Còn nhiều khó khăn…

26/02/2018 - Tin BHXH - BHYT


Sau hơn 2 năm thực hiện Luật BHXH 2014 đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, trong đó có việc tham gia BHXH, BHYT đối với cán bộ không chuyên trách tại xã, phường. Đến nay, một số địa phương vẫn chưa thực hiện đóng BHXH bắt buộc cho nhóm đối tượng này…

Nhiều người đã được tham gia

Việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT đối với cán bộ không chuyên trách tại xã, phường được quy định trong Luật BHXH năm 2006; Luật BHXH năm 2014; Nghị định số 09/1998 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 50/CP ngày 26/7/1995 của Chính phủ về chế độ sinh hoạt phí đối với cán bộ xã, phường, thị trấn; Nghị định số 121/2003 về chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở xã, phường, thị trấn và Nghị định số 92/2009 về chức danh, số lượng và người hoạt động không chuyên trách.

Theo đó, trước ngày 1/1/2016 (từ ngày 1/1/2008 đến 31/12/2015), người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà là đối tượng tham gia BHXH tự nguyện. Theo thống kê, trước ngày 1/1/2015, cả nước có 57.470 người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường đóng BHXH tự nguyện (bình quân đóng 274.695 đồng/người/tháng, mức đóng thấp nhất tại tháng 12/2015 là 253.000 đồng/người/tháng); 12.947 người đóng BHXH bắt buộc ở mức 544.107 đồng/người/tháng (TP.HCM có 6.542 người với mức đóng bình quân 614.062 đồng/người/tháng); 44.107 người đóng BHYT theo diện HĐLĐ, trong đó tại TP.HCM là 6.542 người. Số cán bộ không chuyên trách đóng BHXH bắt buộc (từ 1/1/2015 đến trước 1/1/2016) trên toàn quốc là 2.259 người; số người dừng đóng BHXH bắt buộc và chuyển sang đóng BHXH tự nguyện là 750 người; 141.413 người đóng BHYT, trong đó tại TP.HCM là 6.576 người.

Theo quy định của Luật BHXH năm 2014, từ ngày 1/1/2016, nhóm đối tượng này thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, mức đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất bằng 22% mức lương cơ sở (người hoạt động không chuyên trách đóng 8% và UBND xã được NSNN cấp đóng 14%). Trước đó, Luật BHYT năm 2008 cũng quy định nhóm này thuộc đối tượng có trách nhiệm tham gia BHYT, mức đóng hàng tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở (người hoạt động không chuyên trách đóng 1,5%, UBND xã được NSNN cấp đóng 3%).

Thống kê cho thấy, đến nay đã có 59/63 tỉnh, thành phố đã thực hiện quy định này (còn 4 tỉnh chưa thực hiện gồm: Hà Giang, Hòa Bình, Thái Bình, Nam Định). Ở các tỉnh, thành phố khác, một số xã, phường cũng chưa đóng BHXH bắt buộc cho người hoạt động không chuyên trách từ ngày 1/1/2016 (Hà Nội có 335 người, Bắc Ninh có 170 người, Hưng Yên có 26 người, Lai Châu có 17 người, Ninh Bình có 85 người, Phú Thọ có 176 người, Ninh Thuận có 244 người, Trà Vinh có 197 người…). Tính chung trong cả nước mới có 73.594 người tham gia BHXH với mức đóng bình quân 269.551 đồng/người/tháng, trong đó TP.HCM có 5.538 người, mức đóng BHXH bình quân là 254.613 đồng/người/tháng (tính đến 31/5/2016).

Sớm tháo gỡ khó khăn

Sau hơn 2 năm thực hiện chính sách BHXH, BHYT đối với người hoạt động không chuyên trách tại xã, phường theo quy định của Luật BHXH 2014 đã phát sinh một số vướng mắc nhất định. Đơn cử: Trước ngày 1/1/2016, theo quy định tại Nghị định số 01/2003/NĐ-CP ngày 9/1/2003 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Điều lệ BHXH và Luật BHXH năm 2006 thì người làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Xuất phát từ quy định này, Tỉnh ủy, HĐND và UBND một số tỉnh, thành phố (Hà Nội, TP.HCM, Sóc Trăng, Đà Nẵng…) đã chỉ đạo UBND xã, phường giao kết HĐLĐ với người hoạt động không chuyên trách để đóng BHXH, BHYT trong thời gian từ cuối năm 2004 trở đi, để những cán bộ không chuyên trách yên tâm công tác.

Riêng chức danh Phó Chỉ huy Quân sự xã (Xã đội phó) trước tháng 11/2003 đang đóng BHXH bắt buộc theo quy định tại Nghị định số 46/2000/NĐ-CP ngày 12/9/2000 của Chính phủ, đến khi Chính phủ ban hành Nghị định số 121/2003/NĐ-CP thì không còn thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Tuy nhiên, Thông tư số 34/TTLT-BTC-BLĐTBXH ngày 14/5/2004 của Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ LĐ-TB&XH ban hành hướng dẫn thực hiện Nghị định số 121/2003/NĐ-CP còn chậm nên đa số Xã đội phó tiếp tục đóng BHXH bắt buộc từ tháng 11/2003.

Sau đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 184/2004/NĐ-CP ngày 2/11/2004 quy định chi tiết việc thi hành Pháp lệnh Dân quân tự vệ đã quy định Xã đội phó là cán bộ chuyên trách cấp xã, được hưởng chế độ lương cán sự (hệ số 1,46) và đóng BHXH, khi nghỉ việc được hưởng chế độ của CBCC cấp xã. Theo đó, nhiều tỉnh, thành phố đã ban hành quyết định bổ nhiệm chức danh Xã đội phó để đóng BHXH đến hết tháng 12/2009. Đặc biệt, một số tỉnh tuyển dụng CBCC cấp xã vượt chỉ tiêu theo định biên quy định (định biên mỗi xã từ 17-19 chức danh, nhưng đã tuyển dụng vượt quá 19 chức danh).

Bên cạnh vướng mắc về đối tượng thì mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cũng không đồng nhất. Đơn cử, một số người được vận dụng giao kết HĐLĐ, đóng BHXH theo mức lương tối thiểu chung/mức lương cơ sở. Tuy nhiên, trong một số giao kết HĐLĐ đã ghi cố định tiền lương theo hệ số (1,50; 1,86 hoặc 2,00) nhân mức lương tối thiểu chung/mức lương cơ sở.

Thống kê cho thấy, hiện nay còn nhiều trường hợp đã thôi việc, nghỉ việc có thời gian đóng BHXH bắt buộc như nêu trên, nhưng do đóng BHXH bắt buộc chưa phù hợp quy định của pháp luật nên cơ quan BHXH chưa có căn cứ để giải quyết hưởng các chế độ BHXH. Đáng chú ý, từ 1/1/2016 đến nay, còn nhiều địa phương chưa triển khai đóng BHXH bắt buộc cho người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường do cơ quan tài chính địa phương chưa cấp chuyển kinh phí (trách nhiệm đóng của người SDLĐ) cho cấp xã.

Theo Công văn số 2845/BNV-CCVC ngày 29/7/2014 về việc xử lý vướng mắc trong thực hiện BHXH đối với CBCCVC và NLĐ, Bộ Nội vụ cho rằng, theo quy định của Luật CBCC năm 2008 thì ở cấp xã, phường không có đối tượng là người làm việc theo chế độ HĐLĐ. Tuy nhiên, thực tiễn hiện nay còn một số địa phương vẫn tiếp tục thực hiện ký kết HĐLĐ với NLĐ để làm việc tại xã. Vì vậy, các trường hợp làm việc theo HĐLĐ ở xã từ ngày 1/1/2016 không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Còn về tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc đối với người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường là mức lương cơ sở theo đúng quy định tại Khoản 1, Điều 85 và Khoản 3, Điều 86 của Luật BHXH năm 2014.

Trước những vướng mắc như trên, BHXH Việt Nam cho rằng, theo quy định của Luật BHXH năm 2014, thì từ ngày 1/1/2016, người hoạt động không chuyên trách ở xã thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (dự kiến toàn quốc có hơn 200.000 người làm việc tại trên 11.000 xã; mỗi xã trung bình có từ 19-20 chức danh cán bộ không chuyên trách). Song, hiện việc đăng ký tham gia BHXH bắt buộc đối với cán bộ không chuyên trách còn rất hạn chế, chính quyền địa phương nhiều tỉnh, thành phố chưa triển khai thực hiện. Do vậy, Bộ LĐ-TB&XH cần có văn bản hướng dẫn UBND các tỉnh thực hiện theo đúng quy định của Luật BHXH 2014. Đồng thời, đối với trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đã được giao kết HĐLĐ, đóng BHXH bắt buộc đến trước ngày 1/1/2016 thì đề nghị được tính thời gian để hưởng các chế độ BHXH; mức bình quân tiền lương để tính hưởng các chế độ BHXH thời gian này theo chế độ tiền lương do người SDLĐ quyết định.

Theo Baobaohiemxahoi.vn

2
Bình luận

avatar
1 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
Lê TĩnhNguyễn Thế HÙng Recent comment authors
Nguyễn Thế HÙng
Khách
Nguyễn Thế HÙng

Tôi tham gia đóng BHXH với chức danh xã đội phó từ 9/2002 đến 12/2009, nhưng BHXH tỉnh yêu cầu thoái thu thời gian trên như vậy đúng hay sai, nếu đúng thì NGhị định 184 là văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau Nghị định 121 lại sai, xin cho ý kiến trả lời cụ thể ?