Cơ sở KCB không đủ thuốc cung ứng cho bệnh nhân: Ai chịu trách nhiệm?

25/11/2019 - Tin BHXH - BHYT


Khẳng định cơ quan BHXH không từ chối thanh toán thuốc trong danh mục được quỹ BHYT chi trả cho bệnh nhân, ông Lê Văn Phúc- Trưởng ban Dược và Vật tư y tế (BHXH Việt Nam) nhấn mạnh, cơ quan BHXH luôn thực hiện thanh toán kinh phí mua thuốc cho người có thẻ BHYT khi các thuốc đó được mua sắm và chỉ định cho người bệnh đúng quy định.

* PV: Thời gian qua, có một số thông tin phản ánh việc bệnh nhân BHYT phải tự bỏ tiền túi để mua thuốc trong quá trình điều trị do cơ sở KCB không đủ thuốc cung ứng. Ông có thể cho biết rõ hơn về thông tin này?

– Ông Lê Văn Phúc:

Chuyện người bệnh phải mua thêm thuốc khi điều trị ở BV không phải mới tại một số cơ sở y tế. Nguyên nhân có rất nhiều, có thể là do công tác đấu thầu thuốc chậm được thực hiện ở địa phương hoặc BV đó, dẫn tới tình trạng thiếu thuốc cung ứng. Nhưng cũng có nhiều trường hợp, cơ sở y tế có sẵn thuốc đấu thầu nhưng lại không kê đơn cho người bệnh sử dụng, mà lại kê loại biệt dược gốc không có trong danh mục thuốc đấu thầu, khiến bệnh nhân sử dụng đơn thuốc đó phải bỏ tiền mua bên ngoài. Chưa kể, không ít đơn thuốc được kê thêm thuốc hỗ trợ điều trị, thực phẩm chức năng không nằm trong phạm vi thanh toán của quỹ BHYT.

Mới đây, BHXH Việt Nam nhận được phản ánh của người bệnh, cơ quan truyền thông về việc một số cơ sở KCB BHYT không cung ứng đủ thuốc để điều trị cho người bệnh, đặc biệt là thiếu huyết thanh kháng bạch hầu tại BV Nhiệt đới TP.HCM, BV Nhi-Phụ sản Đà Nẵng. Để điều trị bệnh bạch hầu, trước hết phải sử dụng huyết thanh kháng độc tố bạch cầu kết hợp với một số kháng sinh để chống nhiễm khuẩn. Loại huyết thanh này có trong danh mục thuốc được quỹ BHYT chi trả.

Hai BV này thực tế không dự trù để đấu thầu mua sắm loại thuốc này, khi có bệnh nhân mắc bệnh bạch hầu đến nhập viện, BV Nhiệt đới TP.HCM đã thực hiện mua sắm trực tiếp (không quá 50 triệu đồng) theo Quyết định số 17/2019/QĐ-TTg ngày 8/4/2019 của Thủ tướng Chính phủ ban hành về một số gói thầu, nội dung mua sắm nhằm duy trì hoạt động thường xuyên, được áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 26 Luật Đấu thầu. Việc có được áp dụng quy định này để mua sắm thuốc hay không thì Bộ Y tế chưa trả lời BHXH Việt Nam, nên BHXH TP.HCM không thực hiện thanh toán theo chế độ BHYT.

Việc các cơ sở KCB không cung ứng đủ thuốc là vi phạm quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 21 Nghị định 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT và ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh BHYT. Điều luật này quy định rõ: Cơ cở KCB có trách nhiệm bảo đảm cung ứng thuốc, hóa chất, VTYT và DVKT phù hợp với tuyến chuyên môn kỹ thuật theo quy định của Bộ Y tế.

* Vậy, với những trường hợp bệnh nhân phải tự bỏ tiền mua thuốc trong quá trình điều trị, chi phí này có được quỹ BHYT chi trả không, thưa ông?

– Nghị định số 146/2018/NĐ-CP ngày 17/10/2018 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT có chương riêng về các trường hợp thanh toán trực tiếp chi phí KCB giữa cơ quan BHXH và người tham gia BHYT, nhưng không có quy định nào về thanh toán trực tiếp các trường hợp người bệnh tự mua thuốc.

Bên cạnh đó, nguyên tắc chung về thanh toán chi phí thuốc đối với người bệnh tham gia BHYT cũng đã được hướng dẫn rõ tại Thông tư số 30/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 của Bộ Y tế (ban hành danh mục và tỉ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT). Theo đó, quỹ BHYT có trách nhiệm thanh toán chi phí thuốc theo số lượng thực tế sử dụng cho người bệnh và giá mua vào của cơ sở KCB theo quy định của pháp luật về đấu thầu mua thuốc, phù hợp với phạm vi quyền lợi và mức hưởng theo quy định của Luật BHYT và các văn bản hướng dẫn thực hiện. Như vậy, các hóa đơn mua bán lẻ tại các nhà thuốc sẽ rất khó làm căn cứ để cơ quan BHXH thanh toán chi phí đúng quy định.

Tuy nhiên, tại các văn bản này đều quy định rõ, cơ sở KCB có trách nhiệm cung ứng đầy đủ, kịp thời, đúng quy định, đáp ứng nhu cầu điều trị của người bệnh BHYT theo danh mục thuốc đã xây dựng, không để người bệnh phải tự mua.

* Như ông vừa nói, việc để thiếu thuốc là trách nhiệm của cơ sở KCB. Tuy nhiên, sẽ vẫn có trường hợp “khó” cho các BV khi dù thuốc có nằm trong danh mục quỹ BHYT chi trả, nhưng lại không nằm trong danh mục đấu thầu của cơ sở y tế do rất ít khi được sử dụng nên không có sẵn nguồn để cung ứng? Và, nếu có nguồn để cung ứng thì việc mua sắm nhưng không sử dụng đến có ảnh hưởng đến nguồn kinh phí của BV?

– Đó cũng là một nguyên nhân dẫn tới thiếu huyết thanh kháng độc tố bạch hầu để điều trị bệnh như vừa qua. Hiện nay, số bệnh nhân mắc bệnh bạch hầu đã giảm rất nhiều trên thế giới cũng như tại Việt Nam, nhiều địa phương không ghi nhận trẻ em mắc bệnh bạch hầu trong vài năm trở lại đây. Thuốc bạch hầu lại có giá thành khá đắt, đòi hỏi điều kiện bảo quản nghiêm ngặt và thời hạn sử dụng không dài, nếu không sử dụng cho người bệnh BHYT thì không được quỹ BHYT thanh toán và nếu để hết hạn sẽ phải hủy.

Vì vậy, nhiều BV không dự trù vào kế hoạch đấu thầu mua sắm loại thuốc này (trừ một số BV truyền nhiễm). Đồng thời, một số công ty dược phẩm cũng không muốn dự thầu cung ứng thuốc với số lượng nhỏ. Đây là một trong những vấn đề vướng mắc.

* Theo ông, chúng ta cần có giải pháp nào để đảm bảo quyền lợi của người bệnh BHYT, đồng thời gỡ khó cho cơ sở y tế?

– Trước hết, các cơ sở KCB phải xây dựng kế hoạch mua sắm thuốc sát với số lượng sử dụng, mô hình bệnh tật, kể cả các thuốc ít sử dụng nhưng cần thiết để điều trị trong một số trường hợp, như: Huyết thanh kháng độc tố bạch hầu, rắn cắn, dại… Trường hợp cấp bách, cần báo cáo Sở Y tế để được hướng dẫn, phê duyệt các hình thức mua sắm phù hợp, kịp thời có thuốc điều trị.

Theo tôi, Bộ Y tế cần quy định cơ chế riêng để mua sắm các thuốc điều trị trong trường hợp hiếm gặp nhưng rất cần thiết. Có thể giao cho một số đơn vị đầu ngành dự trù số lượng thuốc cần thiết. Nếu thuốc đó được sử dụng và có trong danh mục thuốc BHYT, cơ quan BHXH sẽ thanh toán, nếu thuốc đó dự trù nhưng không sử dụng và hết hạn thì NSNN đài thọ.

Về phía BHXH Việt Nam, ngay sau khi ghi nhận thông tin phản ánh về việc thiếu thuốc điều trị bệnh bạch hầu, BHXH Việt Nam đã chỉ đạo BHXH TP.HCM và BHXH TP.Đà Nẵng phối hợp với Sở Y tế, các cơ sở KCB để cung ứng đủ thuốc điều trị bệnh bạch hầu cho người bệnh. Đồng thời, BHXH Việt Nam cũng đã có văn bản hỏa tốc chỉ đạo BHXH các tỉnh phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế chỉ đạo, hướng dẫn các cơ sở KCB có giải pháp cung ứng thuốc đầy đủ, kịp thời cho người bệnh BHYT; đề nghị các cơ sở KCB BHYT thực hiện nghiêm trách nhiệm cung ứng thuốc, VTYT để điều trị cho người bệnh, tuyệt đối không để thiếu hoặc yêu cầu người bệnh phải tự mua các loại thuốc, VTYT thuộc danh mục được quỹ BHYT chi trả.

* Trân trọng cám ơn ông!

Lương Thảo (Thực hiện) – baobaohiemxahoi.gov.vn

Bình luận

avatar